Przeglądy regałów magazynowych muszą być realizowane zgodnie z normą PN-EN 15635. Określa sposób i częstotliwość przeprowadzania kontroli. W tym artykule przedstawiamy najważniejsze podstawy prawne, które powinien znać każdy właściciel magazynu.
Przegląd regałów magazynowych — podstawa prawna
Najważniejszym czynnikiem decydującym o prowadzeniu profesjonalnego magazynu, jest dbanie przez właściciela o bezpieczeństwo. Duży nacisk należy kłaść na stan techniczny urządzeń do składowania towarów. Weryfikuje to przegląd regałów magazynowych. Podstawa prawna, która reguluje zasadę jego przeprowadzania to Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dn. 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Tę podstawę prawą doprecyzowuje Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji.
Bardzo ważna jest również norma PN-EN 15635. Określa, że podmiot zarządzający magazynem powinien wyznaczyć osobę odpowiedzialną za bezpieczeństwo systemu składowania. Ponadto wskazuje, że przegląd regałów musi być przeprowadzany przynajmniej raz na 12 miesięcy przez zewnętrznego inspektora z odpowiednimi uprawnieniami.
Chcesz uporządkować przeglądy regałów zgodnie z wymaganiami BHP?
Opisz typ regałów, częstotliwość pracy magazynu, aktualną dokumentację i ewentualne uszkodzenia. Pomożemy zaplanować przegląd, ocenić stan techniczny systemu i wskazać działania po kontroli.
Na czym polega okresowy przegląd regałów magazynowych?
Każdy właściciel magazynu jest zobowiązany do zlecenia okresowego przeglądu technicznego wyposażenia magazynowego minimum raz na 12 miesięcy. Reguluje to rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 (Dz. U. Nr 191, poz. 1596 oraz z 2003 r. Nr 178 poz. 1745).
Okresowy przegląd regałów magazynowych musi przeprowadzić osoba z odpowiednimi uprawnieniami, niezwiązana na co dzień z magazynem podlegającym kontroli. Przegląd obejmuje:
- kontrolę uszkodzenia konstrukcji systemów regałowych, w szczególności słupów i belek,
- kontrolę wypionowania rzędów regałów,
- kontrolę losowo wybranego wygięcia belek regałowych,
- kontrolę połączeń belek do słupów, połączeń śrubowe,
- kontrolę stanu posadzki,
- kontrolę sposobu składowania towaru na paletach i w regale,
- obecność i aktualność tablic znamionowych,
- poprawność obciążenia regałów magazynowych,
- kontrolę niezbędnej dokumentacji instalacji systemów regałowych.
Przegląd okresowy kończy się sporządzeniem raportu z przeprowadzonych oględzin. Zawarte są w nim informacje o stanie technicznym regałów magazynowych, ewentualnych nieprawidłowościach i uszkodzeniach.
Jak wygląda przegląd regałów wysokiego składowania?
Przegląd regałów wysokiego składowania obejmuje te same działania, co regałów półkowych, przepływowych, wspornikowych oraz paletowych. Najważniejsze jest zdiagnozowanie wszelkich uszkodzeń, aby zredukować koszty naprawy i zminimalizować ryzyko wypadków w miejscu pracy.
Przeglądy regałów magazynowych — przepisy
Pamiętaj, aby regularnie wykonywać przeglądy regałów magazynowych. Przepisy wskazują na konieczność ich przeprowadzania raz do roku. Natomiast równie ważna jest kontrola codzienna, cotygodniowa i comiesięczna przez wytypowanego pracownika magazynu. Na bieżąco kontrolując stan wyposażenia magazynowego, możesz uniknąć strat finansowych wynikających z uszkodzenia towarów, przestrojów oraz zadbać o bezpieczeństwo pracowników.
Przegląd regałów magazynowych a podstawa prawna — najczęstsze pytania
Regularne przeglądy regałów pomagają utrzymać bezpieczne warunki składowania, wykrywać uszkodzenia konstrukcji i dokumentować działania związane z bezpieczeństwem pracy w magazynie.
Czy przegląd regałów magazynowych ma podstawę prawną?
Tak, ale podstawy nie należy rozumieć jako jednego przepisu mówiącego wyłącznie o „przeglądzie regałów”. Obowiązek utrzymania bezpiecznych warunków pracy wynika z przepisów BHP i odpowiedzialności pracodawcy za stan bezpieczeństwa w zakładzie. Regały są elementem wyposażenia magazynu, więc muszą być użytkowane w sposób, który nie stwarza zagrożenia dla pracowników. Norma PN-EN 15635 doprecyzowuje praktyczne zasady kontroli, eksploatacji i reagowania na uszkodzenia systemów składowania.
Jakie przepisy BHP odnoszą się do składowania na regałach?
Do składowania na regałach odnoszą się ogólne przepisy BHP dotyczące magazynowania materiałów, organizacji miejsc składowania oraz bezpiecznego układania i zdejmowania towarów. W praktyce oznacza to, że sposób korzystania z regałów nie może powodować zagrożenia dla pracowników, ruchu wózków, ciągów komunikacyjnych ani samej konstrukcji. Znaczenie mają także instrukcje użytkowania, oznaczenia nośności i dokumentacja techniczna. Przegląd regałów pomaga sprawdzić, czy te wymagania są faktycznie spełnione w codziennej pracy magazynu.
Czy norma PN-EN 15635 jest obowiązkowa dla użytkownika regałów?
Norma PN-EN 15635 nie jest ustawą, ale w praktyce stanowi ważny punkt odniesienia dla bezpiecznego użytkowania stalowych systemów składowania. Opisuje zasady eksploatacji, kontroli, zgłaszania uszkodzeń, oceny ryzyka i organizacji przeglądów. Dla użytkownika magazynu jest pomocna, bo porządkuje to, jak regularnie sprawdzać regały i kto powinien odpowiadać za bezpieczeństwo systemu składowania. W razie kontroli lub zdarzenia wypadkowego brak takich procedur może być trudny do obrony organizacyjnie.
Jak często trzeba wykonywać przegląd regałów magazynowych?
W praktyce przyjmuje się, że przegląd ekspercki regałów magazynowych powinien być wykonywany co najmniej raz na 12 miesięcy. Oprócz tego potrzebne są bieżące kontrole wewnętrzne, szczególnie w magazynach z intensywnym ruchem wózków, częstymi zmianami towaru lub ryzykiem kolizji. Częstotliwość może być większa, jeżeli wynika to z instrukcji producenta, stanu technicznego regałów albo warunków pracy. Ważne jest nie tylko samo wykonanie przeglądu, ale też udokumentowanie wyników i reakcji na wykryte uszkodzenia.
Kto odpowiada za bezpieczeństwo regałów w magazynie?
Za zapewnienie bezpiecznych warunków pracy odpowiada pracodawca lub użytkownik magazynu. W praktyce powinien zadbać o prawidłowy dobór regałów, montaż zgodny z dokumentacją, oznaczenia nośności, przeszkolenie pracowników, regularne kontrole i usuwanie uszkodzeń. Odpowiedzialności nie można ograniczyć wyłącznie do firmy, która kiedyś zamontowała regały, jeśli obecny sposób użytkowania zmienił się w czasie. Dlatego ważna jest bieżąca dokumentacja, historia przeglądów i jasne procedury zgłaszania uszkodzeń.
Kim jest osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo systemów składowania?
W normie PN-EN 15635 pojawia się funkcja osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo systemów składowania, często określanej skrótem PRSES lub PSES. Taka osoba nadzoruje stan regałów, organizuje kontrole, reaguje na zgłoszenia uszkodzeń i dba o dokumentację. Nie oznacza to, że musi samodzielnie wykonywać przegląd ekspercki, ale powinna wiedzieć, kiedy wezwać specjalistę i kiedy wyłączyć uszkodzony obszar z użytkowania. W większych magazynach taka funkcja bardzo ułatwia uporządkowanie odpowiedzialności.
Czy regały stacjonarne podlegają pod UDT?
Typowe regały stacjonarne nie są urządzeniami transportu bliskiego, więc co do zasady nie podlegają dozorowi technicznemu UDT w taki sposób jak wózki widłowe czy dźwignice. Nie oznacza to jednak, że można je użytkować bez kontroli. Regały nadal muszą być bezpieczne, prawidłowo oznaczone, użytkowane zgodnie z dokumentacją i regularnie sprawdzane. Wątpliwości mogą pojawić się przy bardziej złożonych instalacjach lub urządzeniach z elementami mechanizacji, dlatego zawsze warto odnieść się do konkretnego rozwiązania.
Czy kontrola wewnętrzna zastępuje przegląd ekspercki regałów?
Nie powinna zastępować przeglądu eksperckiego. Kontrola wewnętrzna pomaga szybko wykrywać bieżące uszkodzenia, uderzenia wózków, brak zabezpieczeń lub nieprawidłowe składowanie. Przegląd ekspercki jest szerszą oceną techniczną, wykonywaną przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę i doświadczenie w zakresie systemów regałowych. Najlepszą praktyką jest połączenie codziennej obserwacji regałów przez pracowników z okresową, udokumentowaną kontrolą ekspercką.
Kiedy potrzebny jest dodatkowy przegląd poza harmonogramem?
Dodatkowy przegląd jest potrzebny po uderzeniu wózka, zauważeniu odkształceń, przeciążeniu regału, zmianie konfiguracji albo relokacji systemu składowania. Warto go wykonać również wtedy, gdy pojawiają się problemy z odkładaniem palet, uszkodzenia belek, brak zabezpieczeń lub nieaktualne tabliczki nośności. Harmonogram roczny nie zwalnia z reagowania na zdarzenia, które mogą wpływać na bezpieczeństwo konstrukcji. Uszkodzony regał powinien być oceniony przed dalszym użytkowaniem.
Co powinien zawierać protokół z przeglądu regałów?
Protokół powinien dokumentować zakres kontroli, datę przeglądu, oceniane obszary, wykryte uszkodzenia, zalecenia, priorytet napraw i informację o elementach wymagających wyłączenia z użytkowania. Przydatne są także zdjęcia, opis lokalizacji uszkodzeń, odniesienie do oznaczeń nośności i wskazanie, czy konfiguracja regału odpowiada dokumentacji. Taki dokument pomaga wykazać, że użytkownik magazynu kontroluje stan systemu składowania. Sam protokół nie wystarczy jednak, jeśli zalecenia po przeglądzie nie zostaną wykonane.
Co zrobić, jeśli podczas przeglądu wykryto uszkodzenia regałów?
Najpierw trzeba ocenić, czy uszkodzony obszar może być nadal bezpiecznie użytkowany. Jeżeli uszkodzenie dotyczy słupów, belek, ram, kotew, stężeń lub elementów nośnych, nie należy go lekceważyć. W zależności od stopnia zagrożenia konieczne może być oznaczenie miejsca, ograniczenie obciążenia, wyłączenie poziomu lub całego pola z użytkowania i wykonanie naprawy. Ważne jest też ustalenie przyczyny uszkodzenia, na przykład zbyt wąskiej alejki, braku odbojnic albo niewłaściwego odkładania palet.
Czy brak tabliczek nośności jest problemem podczas kontroli regałów?
Tak, brak aktualnych tabliczek nośności jest poważnym problemem organizacyjnym i bezpieczeństwa. Pracownicy nie mają wtedy jasnej informacji, jakie obciążenia są dopuszczalne na poziomie, w polu lub w sekcji regału. Brak oznaczeń utrudnia także ocenę, czy regały są użytkowane zgodnie z dokumentacją. Jeżeli tabliczki są nieczytelne, nieaktualne albo nie odpowiadają obecnej konfiguracji, trzeba zweryfikować parametry systemu i przygotować aktualne oznaczenia.
Jak przygotować magazyn do przeglądu regałów?
Przed przeglądem warto przygotować dokumentację techniczną, instrukcje użytkowania, poprzednie protokoły, informacje o zmianach konfiguracji i listę zgłoszonych uszkodzeń. Dobrze jest zapewnić dostęp do alejek, oznaczeń nośności, stóp, kotew, słupów i belek, aby osoba kontrolująca mogła ocenić konstrukcję bez przeszkód. Pracownicy powinni też wskazać miejsca, w których często dochodzi do uderzeń lub problemów z odkładaniem palet. Im lepsze przygotowanie, tym bardziej praktyczne będą zalecenia po przeglądzie.